بررسی کیفیت زه آب اراضی غرب کارون و ارزیابی امکان استفاده از آنها در کشاورزی

Document Type: Original Article

Abstract

تحقیقحاضرباهدفبررسیومطالعهآخرینوضعیتکیفیزهآبهایکشاورزیکشتوصنعت غربکارونبارویکرداستفادهمجددازاینزهآبهاانجامگرفت. بدینمنظورابتدامتوسطپارامترهایکیفیسالیانه چهارزهکشاینکشتوصنعتدریکدورهآماریدوساله (1394-1393) محاسبهگردید. سپسبا استفاده از جدولرهنمودهایارزیابیکیفیتآبآبیاریآیرز و وستکات،کیفیتآب درهرزهکشبرایاستفادهمجددموردبررسیقرار گرفت. براساس رهنمودهای آب آبیاری آیرز و وستکات، استفاده از زهآب زهکشهای غرب کارون در کاربرد مجدد در آبیاری محصولات کشاورزی، دارای محدودیت شدید بود. همچنین مقدار EC کلیه زهآب زهکشهای مورد مطالعه (بین 8/6 تا 6/10  dS/m) دارای محدودیت شدید بود.زهآب این ایستگاهها به منظور استفاده در آبیاری سطحی جهت کشت گیاهان حساس از نظر سمیت به یون سدیم (بین 50 تا 88 meq/l)  و برای استفاده در آبیاری بارانی گیاهان حساس در کلیه زهآبهای مورد مطالعه، دارای درجه محدودیت شدید بود. مقدار کلر زهآب تمام ایستگاههای مورد مطالعه (بین 56 تا 245 meq/l) در آبیاری سطحی و بارانی، دارای محدودیت شدید بود. مقدار بیکربنات زهآب زهکش نیشکر (کشت صنعت دهخدا و امیرکبیر) به میزان 6/1 meq/l دارای محدودیت کم تا متوسط و زهآب مابقی زهکشها برای سیستم آبیاری بارانی بدون محدودیتبود. کلیه پسابها از نظر اسیدیته (به میزان 9/7 و 8) مطلوب بودند. درنهایت، راهکار عملی پیشنهادی برای استفاده از زهاب اراضی غرب کارون، استفاده از روش تلفیق زه­آب، با آب با کیفیت بهتر، نظیر آب رودخانه کارون و یا آب سایر رودخانههای استان بود.

Keywords

Main Subjects


اخوان، ک. و یارقلی، ب. (1396). امکان‎سنجی کیفی استفاده از زه‎آب شبکه آبیاری و زهکشی مغان جهت آبیاری کشاورزی. اولین کنگره بین المللی آب، خاک و علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی، 11 اسفند 1396، تهران، ایران.

بختیاری، م. (1394). تاثیر تجمع زه‎آب‎های انتهایی بر عملکرد طرح‎ها (دهخدا و کوثر). پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز.

توکلی،م. وطباطبایی، م.(1378). آبیاری با فاضلاب تصفیه شده. نشریه کمیته ملی آبیاری و زهکشی ایران، شماره 28، ص 28-1.

ترابی زاده، م. ا. (1394). تغییرات کیفی هدایت الکتریکی رودخانه کارون از سد تنظیمی گتوند تا بهمن شیر آبادان. دهمین سمینار بین المللی مهندسی رودخانه، دانشگاه شهید چمران، 29 دی تا 1 بهمن 1394، اهواز، ایران.

حویزاوی، س.، ناصری، ع. و ایزدپناه، ز. (1395). تاثیر آبیاری با زهاب نیشکر بر خصوصیات شیمیایی خاک. مجله مدیریت آب و آبیاری، شماره 1، ص 132-117.

 

زارعی، ح. و آخوندعلی، ع. (1385). بررسی کیفی منابع آب حوضه ابریز سد مخزنی و شبکه آبیاری و زهکشی ابوالعباس2. اولین همایش ملی مدیریت شبکه‎های آبیاری و زهکشی، دانشگاه شهید چمران اهواز، 14-12 اسفند 1385، اهواز، ایران.

طباطبایی، س. ح. و شایان نژاد، م. (1388). مبانی مهندسی آبیاری. انتشارات دانشگاه شهرکرد، 381 ص.

علیزاده، ا. (1385). استفاده از پساب تصفیه خانه‎های فاضلاب در آبیاری محصولات کشاورزی. هفته نامه شهر آب، انتشارات شرکت مهندسی آب و فاضلاب، شماره 4.

گزارش مدیریت زهابها و راه حلهایی اجرایی در اراضی محدوده غرب کارون و کرخه سفلی. (1392). مهندسی مشاور سازاب پردازان.

موسائی، ف.، نخعی، م. و رمضانی، ا. (۱۳۸۹). ارزیابی کیفی آب رودخانه و سرشاخه‎های کارون در استان چهارمحال و بختیاری. همایش ملی آب با رویکرد آب پاک، دانشگاه صنعت آب و برق، 12-11 اسفند 1389، تهران، ایران.

منجزی، م. ص.، حسینی، س. ح. و جمشیدی بابرصادی، ا. (1390). بررسی کیفیت زه‎آب و امکان‎سنجی استفاده مجدد در آبیاری (مطالعه موردی: مزارع نیشکر شمال استان خوزستان). یازدهمین سمینار سراسری آبیاری و کاهش تبخیر، دانشگاه شهید باهنر، 20-18 بهمن 1390، کرمان، ایران.

 

Ayers, R.S. and Westoct, D.W. (1994). Water Quality for Agriculture. FAO IRRIGATION AND DRAINAGE PAPER” (Reprinted 1989, 1994) 29 Rev.1.

Wilcox, L.V. (1955). Classification and Use of Irrigation Waters. US Department of Agriculture. Cire. 969, W D.C. USA. 19 p.